فرصت اجتماعی کرونا (۶)

  • Ehsan Khorrami 

یادگیری و تمرین شادی اجتماعی

مطلب ششم در مورد رنسانس اجتماعی کرونا را در مورد “یادگیری و تمرین شادی اجتماعی” را در هفته ششم می‌نگارم.

در این مختصر نوشته، موضوعی حساس‌تر ناشی از تابوهای موجود در کشور را مورد بررسی قرار خواهم داد. موضوعی‌که در واقع بخشی غیرقابل تفکیک از رنسانس اجتماعی پدیده همه‌گیری ویروس کووید ۱۹ است.
از گذشته‌های دور شادی کردن و خندیدن در تربیت سنتی ایرانیان، به‌عنوان مسئله‌ای جدی و دارای ابعاد گوناگون اجتماعی، تربیتی و حتی مذهبی بوده است. در بعد مذهبی آن، روایت‌های زیاد و حتی متضادی وجود دارد که تکلیف مؤمنین را در این قضیه سخت کرده است. خندیدن با صدای بلند، شوخی کردن درجمع، پرهیز از مسخره کردن و از این قسم موضوع‌ها، در آموزه‌های دینی دارای دستورالعمل بوده است. در بعد تربیتی آن، از بازه منع خندیدن در جمع تا سقف نصیحت “فرزند، جدی بودن رمز موفقیت است”، بخشی از آموزه‌های تربیتی ما ایرانیان از قدیم بوده است. شادی و خنده در بعد اجتماعی (اینجا منظور شادی هماهنگ و در گروه‌های بزرگ) سخت‌ترین بخش در تغییر رفتاری ایرانیان بوده است. اولین‌بار بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، تمرین شادی همگانی در روز آزادسازی خرمشهر به‌وقوع پیوست. در آن روز، اغلب مردم ایران با پخش شیرینی و در شدیدترین حالت نمود شادی کردن اجتماعی در زمان خود، با به‌حرکت در آوردن برف‌پاک‌کن‌های خودروها به شادی و پایکوبی پرداختند. حدود بیست سال بعد، پیروزی‌های کوچک در فوتبال ملی بهانه‌ای جهت تمرین شادی کردن اجتماعی و در مقیاس بزرگ را ممکن ساخت.
امروز پدیده همه‌گیری کرونا، این فرصت اجتماعی را ایجاد کرده است که ایرانیان تمرین جدی‌تری در شادی کردن بزرگ اجتماعی انجام دهند. در بدترین موقعیت زمانی و اجتماعی ناشی از پدیده همه‌گیری کرونا و به بهانه حمایت از کادر درمانی و بهداشتی کشور و در فضای قرنطینه خانگی، بسیاری از شب‌ها مردم با رعایت حساسیت‌های موجود، روشی جدید در ابراز شادی بزرگ همگانی را یافته‌اند. این روش بسیار ساده و کارآمد در این تمرین و نهادینه کردن آن است. شادی و هلهله جمعی در بالکن آپارتمان‌ها و با رعایت حساسیت‌ها، کلید ورود به تجربه جدید برای ایرانیان بوده است. بسیار باید تلاش کرد تا این رفتار جدید قابلیت نهادینه شده را پیدا نماید. اول رعایت حساسیت‌های موجود در کشور و دوم رهاسازی افکار منفی از عمق وجود، ضامن بقای این رفتار جدید خواهد بود. رفتاری که در تمامی کشورهای جهان به‌علت قرنطینه خانگی در حال تمرین و نهادینه شده است. باید مثبت اندیشید. باید ذهن را رها کرد تا به واقعیت هستی برسد. در هر اتفاقی خیری نهفته است.